Τα παγκόσμια προβλήματα και οι απαντήσεις της αριστεράς

 Ισως μια σειρά από ερωτήματα και προβλήματα που θα έπρεπε να απασχολούν τις αριστερές δυνάμεις κατά την προεκλογική περίοδο. 

Τα παγκόσμια προβλήματα και οι απαντήσεις μιας χρήσιμης ανατρεπτικής αριστεράς 

Πόλεμος 

Με αφορμή και τον πόλεμο στην Ουκρανία τα γεγονότα δείχνουν πως ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους ιμπεριαλιστικες δυνάμεις και τα ιμπεριαλιστικα στρατόπεδα  έχει πάρει ενα ουλτρα οξυμένο χαρακτήρα που βάζει την παγκόσμια ειρήνη σε κίνδυνο.

Ας μην έχουμε αυταπάτες όλοι γνωρίζουν πως ένας  γενικευμένος παγκόσμιος πόλεμος με όλα τα μέσα θα οδηγήσει σε μια παγκοσμια πυρηνική καταστροφή δίχως νικητές και ηττημένους. Παρόλα αυτά όμως επειδή οι ανταγωνισμοί έχουν οξυνθει πάντα υπάρχει ο κίνδυνος του λάθους, του ατυχήματος,  ή της προβοκάτσιας. 

Δεν είναι μόνο τα γεωπολιτικά συμφέροντα , δεν είναι μόνο η σύγκρουση για τους ενεργειακους πόλους, πόρους και δρόμους, είναι ο αδυσώπητος ανταγωνισμός για την παγκόσμια κυριαρχία στην βάση των τεραστίων και βαθιών  αντιθέσεων του καπιταλιστικου  συστήματος.

 Σε μια εποχή που χάρη και στην παγκοσμιοποιηση τίθεται σε αμφιβολία η πρωτοκαθεδρια της κυριαρχίας των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. 

Δεν υπάρχει καλός η κακός ιμπεριαλιστικος πόλος , δεν υπάρχει προοδευτικός και αντιδραστικος ιμπεριαλιστικος πόλος, υπάρχουν δυνατοί και πιο αδύναμοι ιμπεριαλιστικοι πόλοι, μόνο που αυτό δεν τους μετατρέπει ούτε σε καλούς, ούτε σε προοδευτικους. 

Βεβαια σε μια αντικειμενική ρεαλιστική βάση το χειρότερο σενάριο είναι η συντριβή του ενός πόλου και η πλήρης επικράτηση του άλλου, χειρότερο σεναριο για όλους τους λαούς του κόσμου. 

Με βάση αυτές τις συνθήκες το καθήκον του αντιπολεμικου κινήματος και της αριστεράς είναι να σταματήσει άμεσα ο πόλεμος και οι λαοί της Ουκρανίας και της Ρωσίας να αποφασίσουμε μόνοι τους για το μέλλον τους. 

Στο βαθμό που ο  ο εχθρός βρίσκεται στην ίδια μας την χώρα και στην ίδια μας την Ήπειρο, δηλαδή την Ευρώπη και ιδιαίτερα στην ΕΕ η ιεραρχηση της Ευρωπαϊκής και Ελληνικής αριστεράς πρέπει να μπαίνει κάπως έτσι : Στοπ στο πόλεμο και την συμμετοχή της Ελλάδας, Όχι στο ΝΑΤΟ-ΗΠΑ- Ελληνική κυβέρνηση και Ρωσία. 

Τεχνολογία - Επιστήμη- παραγωγή. 

Με βάση τις εξελίξεις στην επιστήμη και της τεχνολογίας οι οποίες ήταν πλήρως υποταγμένες στην παραγωγή και την αναπαραγωγή του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής , έχουμε μια εκτίναξη της υπερπαραγωγής παραγωγικών δυνάμεων και μηχανών που έχει οδηγήσει σε μια νέα εποχή βιομηχανικής ανάπτυξης. 

Μια νέα λαμπρή και ταυτόχρονα σκοτεινή εποχή ξημερώνει για όλους τους λαούς του κόσμου σε σχέση με το χαρακτήρα που θα πάρει, το πρόσημο που θα αποκτήσει η εν λόγω νέα τεχνολογική επανάσταση. 

Σε σχέση με τα παραπάνω μακροπροθεσμος στόχος του κεφαλαίου είναι να διώξει μακριά από την παραγωγή την ζωντανή εργασία στο βαθμό που αδυνατεί να την πειθαρχήσει και να την ελέγξει πλήρως. 

Βέβαια είναι κάτι που είναι ριζικά αδύνατον να συμβει  για δύο συγκεκριμένους λογους:

 Ο πρώτος είναι πως οι μηχανές δεν παράγουν από μόνες τους υπεραξία, κάτι που παράγει μόνο η ζωντανή εργασία.

 Ο δεύτερος είναι  η εκδίωξη των εργαζομένων από την παραγωγή με αποτέλεσμα την μείωση ή και την εξαφάνιση της  αγοραστικής δύναμης εκατομμυρίων εργαζομένων.  Αν αυτό συνέβαινε θα οδηγούσε στην μείωση των κερδών που προσδοκά το κεφάλαιο. 

Η σύγχρονη αριστερά πρέπει να κατανοήσει: Α) Στο καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής τόσο η υπεραναπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων όσο και η απόλυτη υπαγωγή των πάντων στο κεφάλαιο μόνο  μόνο αρνητικά μπορούν να λειτουργήσουν για τα συμφέροντα των καταπιεσμένων τάξεων. Β) Η  ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων σε ισορροπία με την ζωντανή εργασία και την φύση δύναται να συμβεί μόνο σε μια σοσιαλιστικη και κομμουνιστική κοινωνία. Γ) Στις παρούσες συνθήκες αποτελεί  αναγκαιότητα η υπεράσπιση της ζωντανής εργασίας και της φύσης ενάντια στο κεφάλαιο, τις παραγωγικές δυνάμεις/  σχέσεις και την επιστήμη που είναι θεραπενιδα του κεφαλαίου. 

Οικονομική ταξικη ανισότητα 

Ζούμε σε εποχές μιας παγκόσμιας εκτίναξης της οικονομικής και ταξικής ανισότητας, δυστυχώς παρά την τεράστια αύξηση του πλούτου η οικονομική ανισότητα μετατρέπει  ολο και πιο πολύ τους φτωχούς σε φτωχότερους και τους πλούσιους πλουσιότερους.

Ας δούμε κάποια οικονομικά μεγέθη. Το 1% του πληθυσμού κατέχει το 38% του πλούτου και το 50% του πληθυσμού κατέχει το 2% του πλούτου,  περίπου 3 δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν με 2 δολάρια την μέρα.

 Στο επίπεδο της Ελλάδος τα πράγματα δεν είναι καλύτερα: Υστερα από 10 χρόνια μνημονιων και  2 χρόνια πανδημίας τα στοιχεία δείχνουν οτι: Το  1% του πληθυσμού κατέχει περίπου τόσο πλούτο όσο το φτωχότερο 50%. Το  πλουσιότερο 10% κατέχει περίπου τέσσερις φορές τον πλούτο του φτωχότερου 50%. Ενώ  στην φάση των μνημονίων είχαμε συνολικά μείωση του πλούτου κατά 30%  με το 30% των νοικοκυριών  να βρίσκεται κάτω από  το όριο της φτώχειας. 

Τώρα ας μου  επιτρέπει μια ουτοπική αφαίρεση στις παρούσες συνθήκες στην βάση μιας οικονομικής Δημοκρατίας/ ισότητας/ ισοτιμίας. Αν το παγκόσμιο ΑΕΠ του 2017 που ήταν περίπου 80 τρισεκατομμύρια δολάρια μοιράζονταν σε όλους τους κατοίκους του πλανήτη Γη τότε ο κάθε άνθρωπος θα είχε 13000 δολάρια. 

Το ερώτημα είναι ξεκάθαρο : Δύναται είναι αναγκαίο, είναι ρεαλιστικό να θέτουν τέτοιου τύπου αιτήματα η σύγχρονη αριστερά. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: Αν το παραπάνω αιτημα φαντάζει και είναι βολονταριστικό , είναι όμως  ζητούμενο να υπάρξουν  αιτήματα και διεκδικήσεις που θα θέτουν ως στόχο την οικονομική δημοκρατία και την οικονομική ισότητα.

Αυτό το θέμα μόνο συμπληρωματικά συνδέεται με το  ζήτημα της αύξησης των μισθών, των συντάξεων, των κοινωνικών επιδομάτων και του βασικού εγγυημένου ανώτερου εισοδήματος. Συσχετίζεται δε με το βαθμό και την ποιότητα της παραγωγικής διαδικασίας και το ποιος κατέχει την εξουσία και τα μέσα παραγωγής. 

Βιοπολιτικη καταπίεση -έλεγχος 

Οι νέες παγκόσμιες  συνθήκες της κυριαρχίας κεφαλαίου απαιτούν, επιβάλουν όχι μονο μια γραμμή πειθάρχησης των σωμάτων και των εργατικών δυνάμεων αλλά και έναν ολοκληρωτικό  βιοπολιτικό έλεγχο. 

Στην  περίπτωση της πανδημίας είδαμε μια εκδοχή αυτού του ιατρικοπολιτικου βιοπολιτικού ελέγχου, το διαλεκτικο αστείο, η διαλεκτική τραγική ειρωνεία είναι ότι  στην πρωτοπορία αυτού του καθολικού ελέγχου βρίσκεται η σοσιαλκαπιταλιστικη Κίνα. 

Είναι καθήκον, είναι αναγκαιότητα η άμεση και διαρκής σύγκρουση με κάθε μορφή πειθάρχησης, ελέγχου και ολοκληρωτισμού. Είναι καθήκον, είναι αναγκαιότητα να ανοίξει ένας πλατυς δημοκρατικός διάλογος για την επιστήμη.

Είναι καθήκον, είναι αναγκαιότητα να ανοίξει μια συζήτηση για το ζήτημα της δημοκρατίας σε όλα τα κοινωνικά και πολιτικά επίπεδα. 

Σε αυτό πλαίσιο  Δημοκρατία είναι το κράτος, είναι η εξουσία του Δήμου, δηλαδή του λαού, ενός συνειδηποιημενου λαού και Δήμου.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για να υπάρξει συνειδητοποιημενος Δήμος, λαός και πλήθος είναι η γενικευμένη αλλοτρίωση σε βαθμό αντικειμενικοποιησης, όπως θα έλεγε ο Λούκατς. 

Αλλοτρίωση - Αντικειμενικοποίηση 

Δυστυχώς είναι σε μεγάλο βαθμό  φανερό πως έχουμε ξεπεράσει την κοινωνία του θεάματος, την κοινωνία της πραγμοποίησης 

και έχουμε μπει σε μια κοινωνία του ομοιώματος, με τα ΜΜΕ και τα κοινωνικά δίκτυα να παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο. 

Ας δούμε το παράδειγμα αυτών των θλιβερών γεγονότων που μετατρέπονται σε ομοιώματα θλίψης και τραγωδίας: Μητέρες που σκοτώνουν ή δεν  σκοτώνουν τα παιδιά τους, άνδρες που βιάζουν και σκοτώνουν κτλ. Σε  αυτα  τα  ειδικά τραγικά γεγονότα εκφράζεται και το συνολικό,  μόνο που  λείπει η ουσιαστική συζήτηση τόσο για τα  συγκεκριμένα γεγονότα όσο και το πως το ειδικό συνδέεται με το γενικό. 

Δυστυχώς σε όλα τα επίπεδα της ζωής μας μετατρεπομαστε σε ομοιώματα μιας συνεχιζόμενης και επαναλαμβανομενης τραγωδίας και ανακουφισμενοι λέμε: ευτυχώς δεν είμαστε στην θέση τους. 

Είναι βέβαιο πως η υποχώρηση, καλύτερα η συντριβή των απελευθερωτικών κοινωνικών προταγμάτων μας οδηγεί σε αυτό το καθεστώς της υποταγής στην  ομοιωματικη ψευδοπραγματικότητα. 

Η πραγματικότητα όμως επιστρέφει και κρατάει δρεπάνια: Η ακρίβεια ξυρίζει και σε λίγο η πείνα θα θερίζει κεφάλια. Κάποιες μικρές  αυξήσεις είτε δεν δίνονται, για την ακρίβεια δίνονται και παιρνονται πίσω από τα αφεντικά, όπως συμβαίνει εδώ και χρόνια με το 13 μισθό , τα δώρα των Χριστουγέννων και τα επιδόματα του Πάσχα και των διακοπών. Αλλά και να δίνονται όπως συμβαίνει στις μεγάλες επιχειρήσεις , όχι μόνο δεν φτάνουν αλλά η ακρίβεια τις εξατμιζει. 

Εργατικό  κίνημα 

Ευτυχώς σε ένα μεγάλο βαθμό είναι υπαρκτό το εργατικό κίνημα αλλά είναι φανερό πως είναι αδύνατο να προβάλει αποτελεσματική αντίσταση και είναι ακίνδυνο για το σύστημα, παρόλα αυτά σε ένα βαθμό κρατάει τα μπόσικα.

Για μια  μεγάλη χρονική περίοδο ύστερα από το 2019 και με αφορμή την πανδημία είχαμε μια σχετική ακινησία, με κάποιες μικρές αλλά σημαντικες μάχες. 

Δυστυχώς με αφορμή την δολοφονική τραγωδία των Τεμπών υπήρξε μια κοινωνική έκρηξη με το εργατικό κίνημα να παίζει πρωταγωνιστικο ρόλο, δίχως όμως να υπάρχει η ποιότητα που θα δημιουργούσε νέες, πραγματικά νέες, συνθήκες. Επίσης η προκήρυξη των εκλογων έκλεισε γρήγορα αυτή την μικρή κίνηματικη άνοιξη. 

Αποτελεί μέγιστη αναγκαίοτητα η παραγωγή ενός νέου Εργατικού Κινήματος με βάση τις νέες παραγωγικές συνθήκες και διαδικασίες ενός νέου πληθυντικού  Εργατικού υποκείμενου. 

Με βάση τα παραπάνω αποτελεί  αναγκαιότητα η επαναθεμελιωση  μιας σύγχρονης ανατρεπτικης αριστεράς η οποία θα θέσει ως στόχο να υπερασπίσει με κάθε τρόπο τα λαϊκά και εργατικά συμφέροντα, τα εθνικά, δημοκρατικά και κοινωνικά δικαιώματα του λαού ενάντια στα ντοπια και ξένά αφεντικά, την Ελληνική Κυβέρνηση, τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.

Μια τέτοια αριστερά έστω και με τα χίλια μύρια ανοικτά ζητήματα εκφράζει  η ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α.