Τα παγκόσμια προβλήματα και οι απαντήσεις της αριστεράς

 Ισως μια σειρά από ερωτήματα και προβλήματα που θα έπρεπε να απασχολούν τις αριστερές δυνάμεις κατά την προεκλογική περίοδο. 

Τα παγκόσμια προβλήματα και οι απαντήσεις μιας χρήσιμης ανατρεπτικής αριστεράς 

Στις 21 ΜΑΗ κάνουνε ΑΝΤΑΡΣΥΑ

 

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ του ΕΠΊΚΟΥΡΟΥ

 Το παρακάτω μακροσκελές κειμένου είναι μια εργασία μου στο αγαπητό καθηγητή μου Παναγιώτη Νούτσο.

“…Υπάρχουν στιγμές της ζωής που μπαίνουν σαν ορόσημα μπροστά από τον περασμένο χρόνο, συνάμα όμως δείχνουν ξεκάθαρα μια κατεύθυνση και καινούργια.

Σαν ένα μεταβατικό σημείο νιώθουμε αναγκασμένοι να κοιτάξουμε το παρελθόν και το παρόν με το αετίσιο μάτι της σκέψης για ν΄ αποκτήσουμε έτσι συνείδηση της πραγματικής μας θέσης.

Ακόμη κι η ιστορία της οικουμένης αγαπά τέτοιες αναδρομές και κοιτάζει εξεταστικά τον εαυτό της, πράγμα που συχνά γεννά την εντύπωση ότι γυρίζει πίσω ή σταμάτησε, ενώ στην πραγματικότητα γέρνει στο θρόνι της για να κατανοήσει τον εαυτό της, για να διαπεράσει με το πνεύμα την ίδια της την πράξη, την πράξη του πνεύματος.."

Κ. Μαρξ γράμμα στο πατέρα του[1]           

Εισαγωγή

Αφορμή για την εργασία που ακολουθεί είναι μια πρόσφατη μελέτη- δίπλα στο κύμα στην κυανή ακτή της Πρέβεζας-  του βιβλίου «ταξίδια με τον Επίκουρο» του Ντάνιελ Κλάιν από τις εκδόσεις Πατάκης.

Πρόκειται για ένα βιωματικό, υπαρξιακό ταξίδι στην Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα στην Ύδρα, ενός ηλικιωμένου Εβραιοαμερικάνου φιλοσόφου, με την βοήθεια του Επίκουρου. Έναν στωικό,  υπαρξιστή  και Καντιανό  Επίκουρο, όπως τον διάβασε και τον παρουσίασε ο συγγραφέας του συγκεκριμένου βιβλίου πρακτικής «on the road» φιλοσοφίας.

Η οπτική του συγγραφέα δεν μπορώ να πω πως με ικανοποίησε, μου έδωσε το ερέθισμα να κοιτάξω καλύτερα αυτόν τον κάπως περιθωριακό -σε σχέση με τον Σωκράτη, τον  Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη- φιλόσοφο. Αυτή η εργασία είναι η δική μου  «on the road» μελέτη στον Επίκουρο.

Τώρα θα μου πείτε: μα τι εννοείς με το «on the road» μελέτη του  Επίκουρου;  Μα τίποτε άλλο από την απόπειρα μιας ανοικτής και σε ένα βαθμό ανατρεπτικής, ίσως και αναρχικής θέασης του Επίκουρου. Μιας ανοικτής,  ανατρεπτικής και αναρχικής  θέασης που μόνο ο «δρόμος», τα ταξίδια, το διάβασμα και η ενασχόληση, με τα του «Δήμου», μπορούν να σου προσφέρουν.

Ναι αυτός θα είναι ο «δικός μου Επίκουρος»[2], χωρίς αυτό να σημαίνει πως ο «δικός μου Επίκουρος» δεν θα εμπεριέχει -διαλεκτικά ελπίζω- και τους άλλους Επίκουρους που μελέτησα στα πλαίσια αυτής της μικρής μου  εργασίας.  Ούτε πάλι πως ο  «δικός μου Επίκουρος» είναι και ο πραγματικός. Όλες οι φιλοσοφικές οπτικές είναι αληθινές, αρκεί να έχουν σε ένα βαθμό επιστημονική θεώρηση και να θρέφουν τις ανάγκες και τις επιθυμίες του φιλοσοφικού στοχασμού.

Εσείς οι αναγνώστες αυτού του κειμένου θα κρίνεται αν υπάρχει αυτή η ανατρεπτική, ανοικτή θέαση και δεν είναι μια- καλή ή κακή(και αυτό παίζει το ρόλο του)- συρραφή απόψεων σαφώς πιο αξιόλογων από έμενα μελετητών του φιλοσόφου.

Ακόμη και αν απέτυχα, ελπίζω μόνο να σεβάστηκα τις απόψεις που θα παρουσιάσω ,δίχως να παρερμηνεύω τους συγγραφείς των βιβλίων και δίχως να παρερμηνεύσω και μάλιστα με χυδαίο τρόπο και τον ίδιο τον Επίκουρο.

Στο πρόλογο της εργασίας θα παρουσιάσω το βασικό ερώτημα της εργασίας, στο κύριο μέρος θα επιχειρήσω να δώσω κάποιες απαντήσεις και στον επίλογο να βγάλω κάποια συμπεράσματα, αφήνοντας ανοικτό σε περαιτέρω διερεύνηση αν, σε πιο βαθμό και με πιο τρόπο η σκέψη του Επίκουρου είναι σύγχρονη.

Και όταν λέμε σύγχρονη εννοούμε αν με ένα τρόπο θεάται και συμμετέχει στο αναστοχασμό για την ριζική αλλαγή αυτού του κόσμου προς την κατεύθυνση της κοινωνικής χειραφέτησης.

ΓΙΑΤΙ SUFIRED

Ένα αυτοβιογραφικό κείμενο εσωτερικής αναζήτησης. 

 Παράξενος ελκυστης η πίστη

 μια στο ουρανό σε πάει , 

 μια χάμω σε πετάει 

 Παράξενος ελκυστης η α-πιστία Μια στα βαθιά νερά σε ρίχνει, ελεύθερος και δίχως α-νοητή ελπίδα, 

 Και μια στα αστέρια σε στέλνει 

 Λευτερος όλο το σύμπαν να αγναντεύεις

 Δίχως να είμαι θρησκευόμενος ως κομμουνιστής νιώθω βαθιά χριστιανός αλλά και το αντίθετο, ως χριστιανός νιώθω βαθιά κομμουνιστής. 

 Δεν θα επαναλάβω τι συνδέει και τι χωρίζει τον χριστιανισμό και τον κομμουνισμό.Τα έχουν πει και άλλοι καλύτερα από μένα. 

 Προσωπικά κρατάω από την μία την ένθεη υλιστικότητα του χριστιανισμού και την ιδεαλιστική μεσσιανικοτητα του κομμουνισμού.

 Επίσης είμαι κομμουνιστής διότι ακολουθώ το αγαπάτε αλλήλους και ίσως και χριστιανός διότι πιστεύω πως όποιος αγαπάει τον άλλο αγαπάει και τον εαυτό του.

 Ίσχυει βέβαια και το αντίθετο: δεν γίνεται να αγαπάς τον εαυτό αν δεν αγαπάς τους άλλους, τους αλλήλους. 

Όποιος δηλαδή πολεμάει και εκμεταλεύεται τους άλλους, δεν αγαπάει τον εαυτό του.

 Άλλωστε όπως έγραψε και ο Αριστοτέλης ο άνθρωπος είναι μεν ζώο αλλά ζώο κοινωνικό, ζώο πολιτικό. Οπότε η ατομικότητα ανήκει στην κοινότητα- στην κομμούνα- και η κοινότητα στην ατομικότητα. 

 Παράλληλα συμπαθώ πολύ τους αιρετικούς και τις αιρέσεις, πρώτα του αιρετικούς του χριστιανισμού, ύστερα του μουσουλμανισμού , ειδικότερα τους επαναστάτες του "γέρου του βουνού" και τους ανοικτοκαρδους σούφι. Και σίγουρα τους αιρετικούς της αριστεράς, ως αναρχοτροτσκιστής ταυτίζομαι- ψυχι και σώματι- με τις αιρέσεις του χώρου. 

 Βέβαια ως παιδί της μεταμοντερνας εποχής μου, ανοικτομυαλος , αντιπαθώ τα δόγματα, άρα συχνότητα επιλέγω τον συγκριτισμό , σίγουρα τον πλουραλισμό, και την δημοκρατία των παραδόσεων, τον αγαπημένο μου Φεγεραμπεντ. 

 Νομίζω δε πως μια σύγχρονη μορφή της ηγεμονίας δεν πραγματωνεται , καλύτερα ή δεν θα έπρεπε να πραγματωνεται δια της Μακιαβελικης ενότητας της ισχύος και της πονηρίας 

Αντιθέτως μπορεί να φαντάζει ρομαντικό αλλά η πραγματική ηγεμονία είναι εκδήλωση μιας πραγματικής ισότιμης δημοκρατίας των παραδόσεων.

 Αυτός ειναι ο λογος που επιλέγω ως όνομα στο κόσμο του διαδικτύου το sufired ή κοκκινος σούφι.

 Κατά μια έννοια με βάση το υπόγειο "ουτοπικό πλεόνασμα" , που διαρκώς υποσκαπτει την κυριαρχία της εξουσίας, ο χριστιανισμός και ο κομμουνισμός έπαιξαν το ρόλο της "πονηρίας της ιστορίας" τόσο απέναντι στην γενικότερη εικόνα όσο στην σχέση ανάμεσα τους. 

 Παρά την αντίθεση τους ως η "πονηριά της ιστορίας" ή μια άνοιγε το δρόμο στην άλλη , δηλαδή ως  "πονηριά της ιστορίας" ο χριστιανισμός άνοιγε το δρόμο στο κομμουνισμό, οπως ίσχυε και το αντίθετο. 

 Ακριβώς το ίδιο συνέβη- όταν και όπου- το "ουτοπικό πλεόνασμα" αποκόπηκε από τον έναν ή τον άλλο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να επιδράσει αρνητικά και στις δύο πλευρές του πόλου χριστιανισμός- κομμουνισμός 

 Ενώ ακόμη και σήμερα όπου υπάρχει αλληλεπίδραση του ενός ή του άλλου με το "ουτοπικού πλεονάσματος" τότε υπάρχει παραγωγή ακόμη και κοινών τόπων. 

Όπως π.χ. είναι η "θεολογία της απελεύθερωσης" ή η θετική δράση των ευαγγελιστών στην περιοχή των Ζαπατίστας. 

 Μήπως τελικά η αποτυχία των κομμουνιστών στις χώρες του ισλάμ έχει και ως αιτία την απουσία ενός βαθύτατου "ουτοπικού πλεονασματος" στο χώρο του Ισλάμ;

 Ιδιαίτερα στο πλαίσιο και την ολότητα του Σουνιτικου Ισλάμ, ήδη από την εποχή των μεγάλων μουσουλμανικών αυτοκρατοριών. Σαφή διαφοροποίηση υπάρχει στο Σιιτικο Ισλάμ που πάντα υπήρξε πιο επαναστατικό και μεσσιανικό σε σχέση με το Σουνίτικο Ισλάμ, π.χ. ο ταξικός Σιιτισμός της Χεσπολαχ και η γραμμή του Αλί Σαριατί στο Ιράν, δηλαδή οι ισλαμομαρξιστές των Μουτζαχεντίν Χαλκ, ανεξάρτητα της συνέχειας τους που τους έκαναν πιόνια των Αμερικανών. 

 Το μεγάλο πρόβλημα στην μεταμοντέρνα δύση αυτή την στιγμή είναι το γεγονός πως τόσο ο Χριστιανισμός όσο και ο κομμουνισμός είναι περισσότερο και στην καλύτερη περίπτωση μια Πλατωνική ιδέα , μία Καντιανή κατηγορική προσταγή ή μια οντολογική στράτευση, παρά μια μεσσιανικη διαλεκτική σύνδεση με το "ουτοπικό πλεόνασμα". 

 Αυτή είναι η συνθήκη σε αυτή την στιγμή και αναζητείται ένας νέος κομμουνισμός ίσως και ένας νέος Χριστιανισμός. 

 Από αυτή την άποψη ο sufired αναστοχασμός μου επιτρέπει να κρατηθώ σε μια στρατευμένη αλλά ανοικτομυαλη στάση , θέση και κυρίως κίνηση. 

 Και αν όλα αυτά σας φαίνονται κάπως είναι ίσως γιατί η εποχή των βεβαιοτητων έχει τελειώσει και η εποχή της απροσδιοριστιας ίσως γεννήσει τέρατα, ίσως γεννήσει κάτι εκπληκτικά νέο και όμορφο.

 Κλείνοντας με κάτι που έγραψα παλαιότερα άρα ταιριάζει με το πνεύμα του παραπάνω κειμενου:

 Αξίζει να διαθέτεις, να διαθέτουμε χρόνο , και να βυθιζόμαστε μπροστά σε μια βαθυκόκκινη Δύση , σε μια υπέρλαμπρη Ανατολή . Τα πράγματα έρχονται στα μέτρα τους και εμείς κατανοούμε ως άνθρωποι και ως άτομα , πως δεν μας ανήκουν όλα. Δεν μας ανήκει τίποτε παρά το σώμα μας και αυτό ως τμήμα ενός μεγαλύτερου σώματος και αυτού ακόμη μεγαλύτερου , μέχρι την απειρότητα. 

Κατανοούμε την περατότητα μας και αυτή έχουμε να φροντίσουμε , και όπως φροντίσουμε αυτή ,πρέπει να φροντίσουμε και το μεγαλύτερο σώμα που είμαστε τμήμα του , γιατί αν δεν το φροντίσουμε θα κάνουμε κακό και στο δικό μας. Αν το πράξουμε τότε δύναται να κατανοήσουμε και το νόημα που κρύβει η θέαση του απείρου , οποίο όνομα και αν του δώσουμε φύση , θεό , σύμπαν . Τώρα θα μου πείτε τι σχέση έχουν αυτά με τις δημοτικές εκλογές( ή με τις βουλευτικές σήμερα). 

Έχουν γιατί όπως πρέπει να προσέξουμε τον εαυτό μας πρέπει να προσέξουμε και το τόπο , την πόλη που ζούμε και να μην την αφήσουμε σε αυτούς που πιστεύουν πως τα ξέρουν όλα και τα κατέχουν όλα , σε αυτούς που μπερδεύουν την δύναμη με την εξουσία , δύναμη είναι να φροντίζουμε τα πράγματα και να βλέπουμε τα μέτρα των πραγμάτων , εξουσία είναι να επιχειρούμε να τα θέσουμε κάτω από τα δικά μας ιδιοτελή μέτρα

Δικαιωματική αριστερά και αριστερά των δικαιωμάτων

  Με βάση μια πρόχειρη αλλά σοβαρή συζήτηση σε ένα Ουζερί, άλλωστε εκεί έχω κάνει τις πιο σοβαρές συζητήσεις 

Δικαιωματική αριστερά 

Είναι της μόδας η λεγόμενη δικαιωματική αριστερά, η αριστερά των ατομικών δικαιωμάτων, η αριστερά των δικαιωμάτων των ταυτοτήτων, η αριστερά της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και των μειοψηφιών.

Όντως η δημοκρατία στηρίζεται στο καθήκον της πλειοψηφίας να δράσει με βάση τα κοινό συμφέρον και παράλληλα με  βαση την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των μειοψηφιών και των μειονοτήτων. 

Σε ένα μεγάλο βαθμό αναφέρομαι σε δικαιώματα τα οποία έχουν καλυφθεί ή τείνουν να καλυφθούν ή μπορούν να καλυφθούν στο σύγχρονο δυτικό καπιταλισμό, δίχως να έρθουν σε σύγκρουση με το κεφάλαιο και τις ελίτ.

Φυσικά ο κόσμος δεν είναι μόνο ή δύση, η Ευρώπη και η Βόρειο Αμερική, υπάρχει και η Ασία και η Αφρική όπου η κατάκτηση των παραπάνω δικαιωμάτων δεν είναι τόσο εύκολη και απαιτείται σύγκρουση με τις εξουσίες και τις ελίτ.

Άρα σε ένα μεγάλο βαθμό η ικανοποίηση αυτών των ατομικών δικαιωμάτων σε ένα καθολικό παγκόσμιο επίπεδο έχει νόημα και αξία.

Η αριστερά των δικαιωμάτων 

Πέρα από την δικαιωματική αριστερά έχουμε την αριστερά της ελευθερίας, των ελευθεριών και των δικαιωμάτων.

Σε αντίθεση με την πρώτη η δεύτερη δεν μένει στα ατομικά δικαιώματα ή στα δικαιώματα των ταυτοτήτων, μειονοτήτων κτλ. 

Θεωρεί ότι τα παραπάνω δικαιώματα θα πρέπει να συνδυαστούν με τα λεγόμενα κοινωνικά, δημοκρατικά και εργατικά δικαιώματα.

Δηλαδή τα δικαιώματα σε μια εξασφαλισμένη εργασία με αισθητά μειωμένες ώρες εργασίας και με μισθούς που θα καλύπτουν το ευζήν.

 Τα δικαιώματα στην πρόνοια και στην ασφάλεια και στην σύνταξη.

Τα δικαιώματα στην υγεία, παιδεία, εκπαίδευση , ψυχαγωγία. , το δικαιώματα σε πολιτιστικά και πολιτισμικά αγαθά. 

Δικαιώματα καθολικής πρόσβασης παντού , στην τεχνολογία που δεν θα είναι εμπόρευμα. Σε ένα καθαρό φυσικό περιβάλλον που και πάλι δεν θα είναι εμπόρευμα.

Δημοκρατικά δικαιώματα που θα δίνουν την δυνατότητα αλλά θα αναδεικνύουν και το καθήκον συμμετοχής σε μορφές άμεσης Δημοκρατίας.

Κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα σε ιδιοκτησίας κοινής κτήσης και κοινής πρόσβασης. 

Αναφέρομαι σε δικαιώματα που αντικειμενικά αποκτούν χαρακτήρα σύγκρουσης με το καπιταλιστικό σύστημα. 

Μπορεί να αρχίσει η διεκδίκηση από τα σήμερα, αλλά σε ένα ρεαλιστικό επίπεδο δεν δύναται να ολοκληρωθεί παρά μόνο με την κατάκτηση της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας από τους καταπιεσμένους, τα κόμματα και τα μέτωπα τους.

Η διαφορά που υφίσταται με την κλασική ή  ορθόδοξη κομμουνιστική και άκρα αριστερά είναι ότι η εν λόγω αριστερά δεν περιμένει την κατάκτηση της εξουσίας για να ξεκινήσει το μετασχηματισμό την ξεκινάει από τώρα. 

Αυτό δεν συνεπάγεται ότι παράλληλα σπέρνει αυταπάτες πως όλα θα κινηθούν σε μια ευθεία και ομαλά, δίχως την σύγκρουση και την επαναστατική ανατροπή. Του εναντίον οργανώνει αυτή την σύγκρουση. 

Από αυτήν την άποψη η αριστερά της ελευθερίας, των ελευθεριών και των δικαιωμάτων είναι και αυτή μια αριστερά της ανυπακοής, της ρήξης και της ανατροπής.

Ηγεμονία και Ελληνικός κοινωνικός σχηματισμός 1960 - 2023

Ηγεμονία, μετανάστευση και ταξική σύνθεση στην Ελλάδα (1960-1990) 

 Να μου επιτρέψετε να ασχοληθώ με κάποια δύσκολα θέματα όπως είναι η σχέση της πολιτικής ηγεμονίας, με την ταξική και ευρύτερα κοινωνική πάλη και την μετανάστευση. Σχετικά παραπέμπω Α)Στην Γκραμσιανή ενότητα του πολέμου των θέσεων, δηλαδή στο ιδεολογικό και πολιτιστικό αγώνα, σε σχέση με το πόλεμο των κινήσεων , δηλαδή στο άμεσο πολιτικό αγώνα με όλα τα μέσα. Β) Στην έννοια της ταξικής σύνθεσης από την Ιταλική αυτονομία όπου ένα τμήμα του προλεταριάτου δημιουργεί μια κοινότητα ταξικού αγώνα, εκφράζοντας το σύνολο των ταξικών ανταγωνισμών. Το πρώτο ερώτημα που θα μας απασχολήσει είναι αν γενικότερα η αριστερά σε αυτή την περίοδο ή σε κάποιο χρονικό τμήμα αυτής της περιόδου είχε την πολιτική ηγεμονία, όπως συνήθως λένε οι αντίπαλοι της στο χώρο της δεξιάς. Επίσης συμπληρωματικό αλλά καθοριστικό ερώτημα είναι τι ρόλο διαδραμάτισε η μετανάστευση, η ταξική σύνθεση και η παραγωγή μιας καθαρής ή «μπασταρδεμένης» κοινωνικής συνείδησης. Για να απαντήσω στο παραπάνω ερωτήματα θα προχωρήσω μια σχετικά μακρά ιστορική αναδρομή.

ΣΤΩΙΚΙΣΜΟΣ

 Αποτελεί συνέχεια αυτού https://draft.blogger.com/blog/post/edit/763979471657206406/4633088933617464024?hl=el

Σε ένα μεγάλο βαθμό είναι κοινή θέση ότι ο Στωικισμός είναι το πιο ολοκληρωμένο φιλοσοφικό σύστημα της περιόδου, και έχει ως στόχο να οδηγήσει τον άνθρωπο στην ευτυχία, σε αυτό το σημείο είναι που ακολουθεί την Σωκρατική τοποθέτηση. Στο πλαίσια μιας ηθικής δραστηριότητας του ανθρώπου σε σχέση με τον εαυτό του , το άτομο εν γένει και ειδικά αλλά και με την κοινωνία. 

περί Ελληνιστικής Φιλοσοφίας

Η εν λόγω ιστορική περίοδος δεν είναι άλλη από την Ελληνιστική περίοδο, την  περίοδος των ελληνιστικών 

. αυτοκρατοριών αλλά και η περίοδος της «pax romana», η περίοδος της ρωμαϊκής παντοκρατορίας, κατά τις οποίες άκμασαν και παράκμασαν τα περισσότερα από τα φιλοσοφικά ρεύματα της ελληνιστικής φιλοσοφίας. 

 

.: Και στις εκλογές θα κάνουμε ΑΝΤΑΡΣΥΑ

.: Και στις εκλογές θα κάνουμε ΑΝΤΑΡΣΥΑ: